Ondertussen zijn de wetsontwerpen inzake de aangekondigde wijzigingen rond arbeidsduur en vrijwillige overuren ingediend in de Kamer. Het is louter nog wachten op goedkeuring en publicatie in het Belgisch Staatsblad.
De hervorming rond nachtarbeid, deeltijdse arbeid en de uurroosters in het arbeidsreglement worden uitgesteld naar 1 juni 2026. De wijziging inzake de vrijwillige overuren zal vermoedelijk niet op 1 april in werking treden. Dit zal vermoedelijk in de loop van april wel in het Belgisch Staatsblad verschijnen mogelijks met een terugwerkende kracht vanaf 1 april.
- Hervorming vrijwillige overuren
Vrijwillige overuren zijn overuren zonder specifiek motief en zonder inhaalrust (i.t.t. andere overuren zoals buitengewone vermeerdering van werk of onvoorziene noodzakelijkheid). Volgens de huidige wetgeving kunnen er max. 220u relance én vrijwillige overuren gepresteerd worden (bv. 120 relance en 100 vrijwillige overuren). In de toekomst met de inwerkingtreding zal het totaal wettelijk contingent op 360u per kalenderjaar per werknemer gebracht worden, waarvan 240 van de 360 goedkoop (vrijgesteld van toeslag, zonder RSZ en BV) (bruto=netto).
Er zal wel een beperking ingevoerd worden voor deeltijdse werknemers. Zij zullen hier geen gebruik van kunnen maken, behalve bij tijdelijke vermeerdering van werk én indien de werknemer minimum 3 jaar tewerkgesteld is op basis van de deeltijdse arbeidsovereenkomst. Deze uitsluitingsregel is niet van toepassing op deeltijdse werknemers die op datum van publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad verboden zijn door een akkoord om vrijwillige overuren te presteren.
Ten slotte zal de administratie last wat verminderen. Het voorafgaand uitdrukkelijk schriftelijk akkoord zal nog steeds vereist zijn, maar de geldigheidsduur wordt op 1 jaar gebracht en zal stilzwijgend verlengbaar zijn.
Gezien het feit dat de wet mogelijks met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, zitten we tijdelijk in een onzekere situatie voor werkgevers en werknemers. Er kan niet langer gebruik gemaakt worden van de relance overuren, maar strikt juridisch genomen kan er ook nog geen gebruik gemaakt worden van de nieuwe regeling vrijwillige overuren. Een werkgever en werknemer zouden er echter in de praktijk toch al voor kunnen kiezen om na 1 april en voordat de nieuwe regels officieel van kracht worden, toch al een akkoord te sluiten en vrijwillige overuren te laten presteren op basis van de nieuwe regels.
Omdat de nieuwe wetgeving hoogstwaarschijnlijk met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, is het juridische risico van een voortijdig akkoord minimaal. Zodra de regels officieel van kracht zijn, wordt de huidige “ongeldige” situatie met terugwerkende kracht geregulariseerd.
In de loop van deze week versturen we nog een mailing met het nieuwe modelakkoord.
- Versoepelde regels opname uurroosters in het arbeidsreglement
Volgens de huidige wetgeving moeten alle voltijdse uurroosters opgenomen worden in het arbeidsreglement. Daarnaast moeten alle deeltijdse vaste uurroosters die niet vallen binnen een voltijds uurrooster ook opgenomen worden in het arbeidsreglement. Ten slotte moet er voor de variabele uurroosters een tijdskader voorzien worden.
Vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving zal het in de toekomst mogelijk worden om voor voltijdse werknemers naast de huidige regeling ook te kiezen om te werken met een variabel tijdskader in plaats van de opname van alle individuele voltijdse uurroosters.
De minimale inhoud van dit tijdskader:
- Dagen van de week waarop gewerkt kan worden (bv. ma–vr)
- Dagelijks tijdvak waarbinnen gewerkt kan worden (bv. 7u–20u)
- Minimum en maximum dagelijkse arbeidsduur (bv. min. 3u / max. 9u)
- Normale en maximale wekelijkse arbeidsduur (bv. normaal 38u / max. 40u)
Enkele aandachtspunten:
- Vermijd een te ruim kader van de “gewone” arbeidstijd dat niet strookt met de realiteit
- Inspectie kan toetsen + sanctioneren
- Individuele roosters in overeenstemming met regels arbeidsduur
- Minimale wekelijkse arbeidsduur deeltijdse arbeid van 1/3de naar 1/10de
Daarnaast zal ook de regel rond minimale wekelijkse arbeidsduur van deeltijdse werknemers dalen van 1/3de van een voltidjse werknemer naar 1/10de van een voltijdse werknemer (bv. 38u/week dan zal de minimale wekelijkse arbeidsduur dalen van 12,66u/week naar 3,8u/week). De sectorale afwijkingen blijven mogelijk. Aan de 3-urenregel per werkperiode wijzigt niets.
- Hervorming nachtarbeid
Volgens de huidige wetgeving mogen er momenteel geen werken uitgevoerd worden tussen 20u ’s avonds en 6u ’s morgens, behoudens een tal van uitzonderingen. Vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving zal het verbod op nachtarbeid afgeschafd worden. Deze afschaffing zal enkel van toepassing zijn op nieuwe werknemers die in dienst treden vanaf de inwerkingtreding van de wet. De formaliteiten en nachtpremies blijven wel behouden. Voor jeurige werknemers blijft het verbod wel gelden.
Naast de afschaffing van het verbod op nachtarbeid, worden er ook nog enkele andere versoepelingen ingevoerd voor de DAS-sectoren (distributie, aanverwante sectoren en e-commerce). Zij krijgen meer openingsmogelijkheden door ruimere openingsuren en afschaffing van verplichte sluitingsdag.
Deze laatste drie punten worden dus uitgesteld tot 1 juni 2026.
Van zodra de wetgeving definitief gepubliceerd is in het Belgisch Staatsblad koppelen we hierover terug.
Bron: Wetsontwerp houdende diverse arbeidsbepalingen en wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek.
Heeft u nog vragen? Wenst u meer informatie over dit artikel? Neem gerust contact op met de juridische dienst!