De regelgeving rond vrijwillige overuren is in volle beweging. In dit artikel leggen we je uit wat vrijwillige overuren precies zijn, welke wijzigingen er op komst zijn, bezorgen we je een modelovereenkomst en leggen we uit hoe je dit nu het best aanpakt in de praktijk.
Wat zijn vrijwillige overuren?
Vrijwillige overuren zijn overuren die een werknemer vrijwillig presteert, zonder dat daar een specifieke reden voor nodig is (zoals een tijdelijke vermeerdering van werk of een onvoorziene noodsituatie).
Belangrijk is dat:
- er geen inhaalrust moet worden toegekend;
- deze overuren enkel mogelijk zijn mits een uitdrukkelijk akkoord van de werknemer
Situatie tot en met 31 maart 2026
Tot op heden konden werknemers per kalenderjaar maximum 220 uren presteren in het kader van:
- relance overuren én
- vrijwillige overuren samen
De relance overuren waren in tegenstelling tot de gewone vrijwillige overuren zonder toeslag en vrij van RSZ en BV. Deze werden ingevoerd naar aanleiding van de coronacrisis en werden nadien meermaals verlengd. Verder zijn ze gelijk (namelijk op vrijwillige basis, met akkoord van de werknemer en zonder inhaalrust).
Wat verandert er vanaf 1 april 2026
Met de nieuwe wetgeving (die officieel nog in werking moet treden) zal het krediet van 220 uren (relance én vrijwillige overuren) verhoogd worden tot 360 uren per jaar per werknemer. Deze zullen in de toekomst allemaal onder dezelfde noemer vallen van “vrijwillige overuren”. Het begrip “relance overuren” valt dus weg.
Daarbij wordt voorzien dat 240 van die 360 uren “goedkoop” zullen zijn, met name:
- Geen overloontoeslag
- Geen sociale zekerheidsbijdragen voor werknemer en werkgever
- Geen bedrijfsvoorheffing
- Voor deze overuren geldt dus het principe bruto=netto voor de werknemer
Deze vorm van overuren zijn aldus interessant voor zowel werkgever als werknemer. Het enige tegenargument dat soms door vakbonden wordt gegeven, is het feit dat deze goedkope vrijwillige overuren (= vroeger relance overuren) niet meetellen voor opbouw van sociale zekerheidsrechten zoals pensioen, ziekte-uitkering, vakantie, e.d.
De wetgeving is op vandaag nog niet gepubliceerd, maar zal met terugwerkende kracht gelden vanaf 1 april 2026. De wetgeving wordt voorzien in de loop van april, wat tijdelijk voor wat onzekerheid zorgt. In de praktijk kunnen werkgevers en werknemers er al voor kiezen om vanaf 1 april vrijwillige overuren toe te passen volgens de nieuwe regels. Zodra de wet officieel wordt gepubliceerd, wordt deze tijdelijke onduidelijke situatie retroactief geregulariseerd.
Onze klanten kunnen een nieuwe modelakkoord voor de vrijwillige overuren volledig afgestemd op de aankomende regelgeving bekomen via hun payroll advisor.
Beperking voor deeltijdse werknemers
De nieuwe regeling zal wel een belangrijke beperking invoeren voor deeltijdse werknemers. In principe zullen deeltijdse werknemers geen vrijwillige overuren meer kunnen presteren. Er is één uitzondering:
- bij een tijdelijke vermeerdering van werk én
- op voorwaarde dat de werknemer minstens 3 jaar ononderbroken tewerkgesteld is met een deeltijdse arbeidsovereenkomst.
⚠️ Let op: Deze uitsluiting geldt niet voor deeltijdse werknemers die op de datum van publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad al verbonden zijn door een geldig akkoord om vrijwillige overuren te presteren. Heb je dus deeltijdse werknemers die gebruik maken van vrijwillige overuren, laat ze dan zeker nog dit akkoord ondertekenen.
Minder administratieve lasten
Ook op administratief vlak zal je zien dat het model vereenvoudigd is.
- Het voorafgaand schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer blijft verplicht
- De geldigheidsduur wordt opgetrokken van 6 maanden naar 1 jaar
én zal stilzwijgend verlengd worden waardoor je hier jaarlijks niet meer aan moet denken voor de bestaande werknemers, maar uiteraard wel nog voor nieuwe werknemers.
Heeft u nog vragen? Wenst u meer informatie over dit artikel? Neem gerust contact op met de juridische dienst!